نوشته شده توسط : مهدی پور

معرفی پل های قدیمی استان گیلان

پل آجری پونل

این پل در چهار کیلومتری جاده رضوان شهر به تالش قرار دارد و در دوره صفویه بنا و در دوره قاجاریه بازسازی شده است. مصالح آن آجر و سنگ و در راه شاه عباسی واقع شده بود. طول پل 30 متر و دارای یک دهنه ی بزرگ با طاق جناقی و عرض 30/2 متر وجان پناهی (قسمتی در زیر پل که می توان در زیر آن پناه گرفت )به ارتفاع 40 سانتیمتر است.

پل خشتی تجن گوکه

این پل در دهکده تجن گوکه از توابع لاهیجان قرار دارد و دارای دو چشمه با طاق جناقی است. در پایه های میانی و جانبی پل اتاقک های کوچکی برای بیتوته ی کاروانیان احداث شده بود. طول پل 60 متر و عرض آن 25/4 و ارتفاع کلی آن بیش از 5/7 متر است.مصالح به کار رفته در این پل آجر ، سنگ و ملات ساروج است. این پل در زمان قاجاریه ساخته شده است.

خشت پل تیمجان

خشت پل تیمجان در روستای تیمجان در غرب رودسر قرار دارد و از پل های دوره صفوی و قاجار است. این پل بر روی رودخانه ی کهنه گوراب که قبلاً محل عبور راه  شاه عباسی بود، احداث شده است. مصالح پل آجر قرمز رنگ و ساروج است. پل دارای سه دهنه بزرگ و دو دهنه کوچک با طاق های جناقی است. طاق میانی 6 متر ارتفاع دارد. قسمت میانی پل مسطح و اطراف آن شیب دار است.

پل غازیان

پل غازیان یکی از پل های معروف دوره معاصر است که غازیان را به بندر انزلی متصل می کند. این پل از سال 1314 تا 1318 توسط مهندسین خارجی که بیشتر سوئدی و از شرکت سنتاب (آلمان ) و شرکت موتلا ( سوئد) بودند، ساخته شده است.

طول پل 40/210 متر ، عرض آن 10 متر و ارتفاع آن از سطح آب 85/ 6 متر است. پل دارای 5 دهانه ثابت و یک دهانه به عنوان پل متحرک به طول 25 متر است که هنگام عبور کشتی ها آن را بلند می کردند. در ساخت پل از بتون  و مصالح فلزی استفاده شده است. این پل در سال های 1320 و 1333 ش مرمت شده است.

پل گازروبار

این پل در جاده ی رشت به صومعه سرا بر سر رودخانه  گازروبار ساخته شده و شالوده ی آن به دوره صفوی و قاجار باز می گردد. پل گازروبار دارای یک دهانه اصلی و دو دهانه فرعی کوچک است. مصالح به کار رفته در آن ، آجر با ملات گچ در طاق ها و سنگ ساروج در پایه ها است. این پل به دستور "حاجی یوسف بگلوری" در دوره ی قاجار بازسازی شد.

پل خشتی لاهیجان

پل خشتی لاهیجان در شمال غربی لاهیجان در محله پرده سر قرار دارد و متعلق به دوره کیاییان است. در ساخت مجدد این پل در زمان قاجاریه ، حاجی جعفرخان بنا را تعمیر کلی کرد. طول این پل 50 متر و عرض آن 4/5 متر و ارتفاع آن 11 متر است. پل دارای دو دهانه بزرگ با طاق جناقی است. در قسمت پایه میانی ، پل سیل برگردان وجود دارد. پل دارای یک سطح عابر روی مسطح و دو سطح شیب دار جانبی است که با سنگ قلوه ای سنگ فرش شده است. مصالح بنا آجر قرمز رنگ ، آهک و ساروج است. در سال های اخیر این پل مورد مرمت قرار گرفته است.

پل خشتی لنگرود

بر اساس اطلاعات کتاب "تاریخ خانی" تا سال 912 هـ . ق در شهرلنگرود فقط پلی چوبی موجود بود. از این رو ساخت این پل را می توان به زمان حکام کیایی گیلان منسوب دانست. پل از یک سطح میانی و دو بخش جانبی شیب دار تشکیل شده و طول قسمت اول آن 10/15 متر و دو قسمت جانبی 10 الی 11 متر است . عرض پل در قسمت میانی و بین دو جان پناه 345 تا 350 سانتیمتر و عرض قسمت جان پناه ها هریک 45 و ارتفاع آنها 35 سانتیمتر است . عرض کلی پل 430 سانتیمتر است . محل عبور عابر پیاده روی پل را در مرمت های اخیر با قلوه سنگ مفروش ساخته اند . پل دارای  دهانه با طاق جناقی نسبتاً کند است.

دو فرو رفتگی در پیشانی پل و در فاصله بین دو قوس قرار دارد . هر یک از قوس ها در سمت بیرونی دارای یک نوار آجرکاری به عرض 12 سانتیمتر است که حالتی تزیینی و برجسته دارند. علاوه بر آن در کناره ی قوس ها آجر چینی خاصی نیز انجام شده و حاشیه ای به عرض 60 سانتیمتر را به وجود آورده است.

پایه میانی قطور پل 4 متر عرض دارد و دو موج شکن یا سیل برگردان در دو طرف پل برای کاستن از  فشار آب در ایام افزایش سطح آب تعبیه شده است. یک دهانه کوچک بین پایه میانی پل و یک طاق نمای جناقی بر بالای آن با عرض 50 سانتیمتر وجود دارد.

پل خشتی لوشان

این پل در شهرستان لوشان ، جنوبی ترین شهر استان گیلان و در مسیر رشت – قزوین در فاصله 93 کیلومتری مرکز استان ، واقع است. پل خشتی لوشان روی رودخانه شاهرود ( یکی از شاخه های سفید رود) ساخته شده است.

رابینو درباره این پل می نویسد : "پل لوشان بنایی زیبا از آجر است که مرکب از یک طاق کوچک و دو طاق بزرگ است و تاریخ بنایش به دوران خسروخان می رسد. روس ها شیب این پل را که تند بود ملایم نمودند".

پل لوشان دارای چهار دهانه به ابعاد مختلف و نیز موج برگردان هایی در قسمت پایه ها است. کوره پوش هایی در میان پایه ها از سنگینی پل ، می کاهد و در مواقع افزایش سطح آب ، گذر رود را تسهیل می کند. طول کلی این پل 100 متر و عرض آن هفت متر است. در دو طرف مسیر عبور عابر، جان پناه وجود دارد و کف پل با قلوه سنگ فرش شده است. پل لوشان پس از زلزله سال 1369 توسط اداره کل میراث فرهنگی گیلان مرمت اساسی شد.

پل خشتی نال کیاشهر

این پل در راه قدیمی لاهیجان به لنگرود ، بین روستاهای لیالستان و نال کیا شهر قرار دارد و به نام سازنده ی آن "حاج یحیی پردسر" نیز نامیده می شود. سطح پل ، سنگ فرش و پل دارای دو سیل برگردان در دو  طرف پایه هاست. اضلاع آجرهای این پل 4*20*20 سانتیمتر است .

پل خشتی نیاکو

پل خشتی نیاکو نزدیک روستای نیاکو از توابع لاهیجان قرار دارد. طول پل 50 متر و عرض آن 80/5 متر است. ارتفاع پل از سطح آب شش متر و دارای چهار دهانه است که دو تای آن بزرگ و دو تای دیگر کوچک هستند. مصالح به کار رفته در پل ، آجر و ساروج است. بعضی قدمت این پل را به دوره صفویان نسبت داده اند.

کتاب میراث فرهنگی استان گیلان

منبع : - سایت تبیان

گردآورنده : وبلاگ نصیرمحله




:: برچسب‌ها: معرفی پل های قدیمی استان گیلان
تاریخ انتشار : ۱۳٩٠/۱٢/۱٩ | نظرات ()
 
   
خدایا اگر ندانستم از تو چه بخواهم و از درخواست خودم حیران بودم ؛ تو مرا به آن چه صلاحم هست رهنمون باش.و دلم را بدانچه رستگاری من در آن هست؛متوجه فرماکه چنین کاری از توشگفت آور نیست و از کفایت های توناساخته نمی باشد.