نوشته شده توسط : مهدی پور

انجیلی یا آسوندار، با نام علمی Parrotia persica ، درختی است بسیار زیبا از تیره انجیلی (Hamamelidaceae) که به دلیل داشتن چوب بسیار سخت "چوب آهن"  Ironwood نیز نامیده می‌شود.

انجیلی، درخت یا درختچه یی است خزان کننده که رنگ تنه‌ در درختان جوان، خاکستری و در درختان مسن، تیره و پوست آن صاف است و به صورت صفحه و ورقه جدا می‌شود.

 آسوندار، به بلندای 15 تا 25 متر و قطری حداکثر تا یک متر، با تاجی گسترده و منشعب  می باشد.

تنه ی انجیلی، که گاهی از پایین چند شاخه بوده و به شیوه های گوناگون در هم تنیده و به هم گره می خورد و نقش های زیبایی را می آفرینند.

چوب این درخت سفید مایل به سرخی بوده که در آن چوب برون از چوب درون متمایز نیست و سخت و شکننده می‌باشد.

چوب درخت انجیلی؛ سخت، سنگین، گره‌دار، پیچ و تاب خورده که مقاومت به پوسیدگی آن زیاد بوده، می‌باشد ولی ارزش صنعتی ندارد.

این درخت درنقاط مختلف شمال کشور به نام های گوناگون خوانده می‌شود که می توان به "توتوی" درگیلان، "انجیلی" در نور، کجور، گرگان، ، "تفی" گرگان و طوالش، "سرآغاجی؛ دمیر آغاجی" در بین ترک زبانان آستارا، طوالش و مینودشت، "انجول" در بین فارسی زبانان مینودشت اشاره کرد.

نام های دیگر این درخت نیز را مبورتل، زوند، آسوندار و اقچه قبین" گفته شده است.

آسون دار، از جلگه‌های ساحلی دریای خزر تا ارتفاعات میان بند امتداد دارد. انجیلی در جنگل‌های شمال به صورت دانه‌زاد و شاخه‌زاد، همراه با بلوط، ممرز، آزاد، سیاه‌ال، خرمندی، لیلکی، افرا، اوجا، ازگیل، ولیک، ون و نمدار دیده می‌شود.

درخت انجیلی نیمه روشن پسند و طالب اقلیم معتدل ومرطوب است و با این وجود در مقابل باد و برف و بوران و سرما مقاومت داشته و دارای سیستم ریشه‌ای سطحی است.

برگ های انجیلی، متناوب، بیضوی و پهن برگ و خزان کننده، که برگ های پاییزه آن به رنگ قرمز زیبایی دیده می‌شود.


گل اذین درخت انجیلی دارای پایک کوتاهی است که به‌صورت "کاپیتول" قبل از بازشدن برگ در اسفندماه بر روی ساقه همان سال ظاهر می‌گردد و دارای ‪ ۲‬تا ‪ ۶‬گل می‌باشد. رنگ گل‌های آن از ارغوانی تا قرمز است.


 

جوانه های آسون دار از سه فلس سیاه رنگ چرمی و خزی تشکیل شده‌است، برگ آن پایک- دار، نیم ریزان و با دمبرگی کوتاه به طول سه تا هشت میلی متر می‌باشد که در دو سمت آن گوشوارک باریک ، کرکدار و ریزانی قرار گرفته است.

رگ برگ های آن شانه‌ای و در حدود ‪ ۶‬تا‪ ۸‬جفت بوده و معمولا کمی فرو رفته به نظر می‌رسد، در صورتی که پشت برگ برجسته است وبرگ را موج دار نشان می‌دهد دو روی برگ خزی و با تارها و کرک پوشیده شده و به رنگ خاکستری است.

میوه این درخت کپسول خشک چوبی وتخم مرغی با دوتکه به قطر ده تا دوازده میلی متر با داخلی صیقلی و خارجی خشن می‌باشد که درون هر یک دو دانه نامتقارن و قهوه‌ای رنگ شفاف و بدون کرک دیده می‌شود.

 

عکس هایی از درخت انجیلی (آسون دار ) با نام علمی Parrotia persica




:: برچسب‌ها: آشنایی با درختان گیلانی
تاریخ انتشار : ۱۳٩٠/۱٠/۸ | نظرات ()
 
   
خدایا اگر ندانستم از تو چه بخواهم و از درخواست خودم حیران بودم ؛ تو مرا به آن چه صلاحم هست رهنمون باش.و دلم را بدانچه رستگاری من در آن هست؛متوجه فرماکه چنین کاری از توشگفت آور نیست و از کفایت های توناساخته نمی باشد.