نوشته شده توسط : مهدی پور

«کربلایی ابراهیم کسمایی» برادر حاج احمد کسمایی بود و در پیشگامان حضور در نهضت جنگل بود. «کربلایی ابراهیم» که در مقابله با ظلم و بی عدالتی به شدت بی تاب می شد، میرزاکوچک به او لقب «کبریت خان» را داد. با شهادت میرزا کوچک جنگلی، گیلان آمادگی انجام هرگونه قیام آزادی خواهانه را داشت. اندکی قبل از شهادت میرزاکوچک، کربلایی ابراهیم کسمایی به همراه عده ای از خائنین چون احسان الله خان و حاج احمد کسمایی و سردار محیی به باکو گریخته بود ولی پس از شهادت مظلومانه میرزاکوچک به تنهایی بازگشت تا نهضت را دوباره احیا کند.[1]

روز 13 اسفند 1300ش او مشغول فعالیتهای مسلحانه با نام نهضت جنگل در فومن بود. یک دسته نظامی از رشت برای دستگیری وی عازم فومن شد.[2] نظامیان تعدادی از اطرافیان کربلایی ابراهیم را دستگیر کردند.[3]

روز 20 اسفند 1300ش کبریت خان به همراه 300 نفر مسلح و با استفاده از چند قبضه مسلسل، کسما و دو روستای نزدیک آن را فتح کرده است. او به شدت مشغول فعالیت بود و از نام و اعتبار میرزا در پیشبرد کارهایش مدد می‌جست.[4]

در روز 27 اسفند 1300ش رئیس اداره گمرکات به تهران گزارش داد که «سردار مقتدر طالشى» خان منطقه طالش نیز مشغول کمک رسانی به نیروهای «کربلائى ابراهیم» است. کربلایی ابراهیم تا این روز قشونى را مرکب از 600 نفر فراهم کرده بود.[5]

رضاخان سردار سپه که از محیط متلاطم گیلان در وقوع دوباره انقلاب بیم داشت تمام عزم خود را جزم کرد تا کربلایی ابراهیم موفق نشود عَلَم میرزا کوچک را بلند کند؛ به همین خاطر در روز 9 فروردین 1301ش یک واحد نظامی شامل 700 نفر پیاده و 2 توپ صحرایی از تهران عازم رشت کرد. غرض از اعزام نیروی مذکور جلوگیری از گسترش فعالیتهای کربلایی ابراهیم بود.[6]

سرانجام قزاقها جنگل فومن را محاصره کردند و خوانین محلى نیز افراد مسلح خود را در اختیار نیروهاى دولتى قرار دادند. همکارى موثر نیروهاى محلى که به تمام زوایاى جنگل آشنایى داشتند بالاخره موجبات دستگیرى کربلائى ابراهیم و یارانش را فراهم ساخت. در روز جمعه 17 فروردین 1301ش در عملیات مشترکی که نیروهای نظامی دولتی و خان‌های محلی انجام دادند کربلایی ابراهیم دستگیر و توسط نظامیان به رشت آورده شد.[7]

سفیر انگلیس در تهران از این دستگیری بسیار خوشحال شد و چنین نوشت که دستگیری کبریت خان «از طرفى باعث دلسردى انقلابیون و از طرف دیگر موجب برقرارى مجدد امنیت در منطقه» خواهد شد.[8]

کربلایی ابراهیم روز 23 فروردین 1301ش در رشت تیرباران شد. با شهادت او پروندة قیام سردار بزرگ اسلام شهید میرزاکوچک جنگلی به طور کامل بسته شد.[9]

[1] . کتاب گیلان، ج 2، ص 111

[2] . جنبش میرزاکوچک خان بنابر گزارش‌های سفارت انگلیس، ص 137.

[3] . همان، ص 141.

[4] . همان، ص 138.

[5] . روزشمار تاریخ معاصر ایران، ج1، ص 601

[6] . جنبش میرزاکوچک خان بنابر گزارش‌های سفارت انگلیس، ص 145.

[7] . روزنامه ایران، ش 1114، ص 2.

[8] . جنبش میرزاکوچک خان بنابر گزارش‌های سفارت انگلیس، ص 150 و 151.

[9] . روزنامه اقدام، ش 25 ، ص 2.

منبع : رنگ ایمان


....




:: برچسب‌ها: نهضت جنگل
تاریخ انتشار : ۱۳٩۳/٦/۱٠ | نظرات ()
 
   
خدایا اگر ندانستم از تو چه بخواهم و از درخواست خودم حیران بودم ؛ تو مرا به آن چه صلاحم هست رهنمون باش.و دلم را بدانچه رستگاری من در آن هست؛متوجه فرماکه چنین کاری از توشگفت آور نیست و از کفایت های توناساخته نمی باشد.