نوشته شده توسط : مهدی پور

کرنا یکی از سازهای منطقه است که تا پیش از این برای اطلاع رسانی و اعلام خبری به مردم از آن استفاده می شده و امروزه تنها به عنوان ساز مراسم عزاداری شخصی و مذهبی از آن استفاده می شود....

کرنا معمولا به صورت دسته جمعی و در قالب گروههای ده نفره کرنانواز نواخته می شود که یک نفر سرگروه بوده و بقیه او را همراهی می کنند.

بدین گونه که ،تک نواز گروه، مصیبتی از حضرت امام حسین (ع) را در داخل کرنا دمیده و پس از آن صدای “وای وای” از کرنای وی به گوش می رسد در این لحظه گروه، نوای “حسین وای” را در کرنا می دمند بدین ترتیب شنوندگان “وای وای، حسین وای” را از تک نواز و گروه او می شنوند.

کرنا به جز ایام سوگواری امامان به ویژه امام حسین (ع ) در یادبود شهدا و برای خانواده های که داغ جوان دیده باشند نیز نواخته می شود.

“کرنا” آلتی بادی و بلند که دارای صدای بم و رسائی است، چون سوراخ ندارد با انگشتان نواخته نمی شود از این رو فقط با دم نوازنده از آن صدا حاصل می شود.

جنس بدنه کرنا از نی است که برای استحکام بیشتر پوششی از بریده های نی روی بدنه آن بسته می شود طول آن متفاوت بین دو تا چهار متر و گاهی بیشتر است “سر عصایی شکل کرنا” محل خروج و تشدید صدا از جنس کدو است.

کرنا سازی قدیمی و تاریخی است که در استانهای مخـتـلف ایران به شکـلهای متـفاوت ساخـته و اجرا می شود مهـمترین کرناهـا، کرنای شمال، گـیلان و کرنای مشهـد است و این ساز بـیـشتر در کردستان و آذربایجان مورد استـفاده قرار می گـیرد.

“کرنی” یا “کرنا” مرکب از دو لغت کر و نای است “کر به معنی جنگ و در فارسی به صورت کارزار آمده است و نای همان “نی” است که در گیلان از نی ساخته می شود.

با سری به شکل دایره “ن” یا “ل” و به طول ۲٫۵ متر است که به وسیله هیئتهای سه یا چهار نفری در نمایش وقایع جنگی نظیر واقعه کربلا نواخته می شود.

کرنای شمال را ” درازنای” نیز می نامند چون لوله فاقد سوراخ تغییر دهنده صوت است لذا اصوات با تغییر فشار دم در لوله ایجاد می شود و فاقد تنوع صوتی است.

استفاده از کرنا در گیلان، خراسان و فارس مرسوم است، کرنا در گیلان بدون زبانه و سوراخ بوده از سه قسمت تشکیل می شود قسمتی که در دهان قرار می گیرد، قسمت بدنه که در ازای آن گاه به بیش از ۳٫۶۰ متر می رسد و قسمت سر آن که خمیده و به شکل عصا است.

"آیین های سنتی گیلان


...




:: برچسب‌ها: محرم در گیلان
تاریخ انتشار : ۱۳٩٢/۸/۱۸ | نظرات ()
 
   
خدایا اگر ندانستم از تو چه بخواهم و از درخواست خودم حیران بودم ؛ تو مرا به آن چه صلاحم هست رهنمون باش.و دلم را بدانچه رستگاری من در آن هست؛متوجه فرماکه چنین کاری از توشگفت آور نیست و از کفایت های توناساخته نمی باشد.