نوشته شده توسط : مهدی پور

از چند سال پیش این موضوع ذهن مرا به خود مشغول کرده بود . تقریباً در هیچ کتابی در مورد این موضوع بحث نشده است . از هرکسی ، حتی از افراد بومی آن مناطق وقتی در مورد این قضیه سئوال می کردم چیزی نمی دانستند . آن موضوع و قضیه که در مورد آن سخن می گویم این است : چرا مردم مناطق روستایی در تالش و حتی گیلان و حتی کل نیمه شمالی ایران خانه های خود را با رنگ (( آبی )) رنگ آمیزی می کنند ؟ فلسفه این رنگ در این مناطق چیست ؟ از چه زمانی این رنگ در مورد خانه ها استفاده شده ؟ مدت کوتاهی است ، و یا نه قدمتی هزاران ساله دارد ؟

نکته جالب این که وقتی توجه اهالی خود روستاهای این مناطق را به این موضوع جلب می کنی ، بسیار تعجب می کنند و شگفت زده می شوند . این یعنی این که خودشان تا به حال به این موضوع توجه نکرده و به صورت عادت خانه های خود را با رنگ آبی رنگ آمیزی می کنند ، چرا که گذشتگان آنها نیز چنین کرده اند . به عنوان نمونه ، در یکی از روستاهای اطراف آستارا ، توجه یک جوان تالش را به این موضع جلب کردم . از او پرسیدم چرا خانه ات را آبی رنگ کرده ای ؟ جواب خاصی نداد . وقتی از او پرسیدم چرا تمام خانه های روستای شما آبی است ؟ باز هم جواب خاصی نداشت ، ولی این بار شدیداً تعجب کرد و به فکر فرو رفت .

این موضوع ، یعنی خانه های مناطق روستایی آبی رنگ ، تقریباً در تمام نیمه شمالی ایران مشخص است . اگر هر کسی به استانها و شهرها و روستاهای نیمه شمالی ایران سفر کند ، این موضوع را در خواهد یافت . این قضیه در مناطق گیلان ، مازندران ، کل مناطق آذربایجان ، قزوین و ... بسیار مشخص می باشد . به تمامی این مناطق سفر نکرده ام ، ولی عکس های روستاهای مناطقی که ذکر شد ، در سایت ها و وبلاگ های متعدد وجود دارد و این موضوع ( خانه های آبی رنگ ) در تمام آنها مشخص است . وقتی به منطقه الموت در شمال استان قزوین سفری کوتاه کرده بودم این موضوع در آنجا نیز آشکار بود . و مردم خانه های خود را بیشتر به رنگ آبی رنگ آمیزی کرده بودند . قابل ذکر است که اهالی منطقه بزرگ الموت در استان قزوین به زبان تاتی سخن می گویند .



و حال یک بار دیگر این سئوال را می پرسیم ، چرا آبی ؟

دلایل قطعی این عمل را نمی دانم ، و امیدوارم روزی در مورد این موضوع پژوهش های گسترده ای بشود . ولی با کمی پرس و جو از افراد کهنسال و تفکر در این موضوع ، این دلایل را می توان ذکر کرد . 1- نمادی از رنگ آبی آسمان بوده . 2- نمادی از رنگ آبی دریای کاسپین بوده . 3- نمادی از چشمهای آبی بوده .

1 – آیا رنگ آمیزی خانه های این مناطق با رنگ آبی ، نمادی از آسمان بوده ؟ یعنی با این عمل می خواستند یک هماهنگی با آسمان زیبا داشته باشند ؟ آیا می خواستند انعکاس آسمان بر روی زمین را نشان دهند ؟ آیا به خاطر مقدس بودن آسمان ( یعنی محیط بالا ) این کار را می کردند ؟

2 – در بیشتر منابع ، جایگاه تالش ها را از گذشته های بسیار دور در کناره های دریای کاسپین و مخصوصاً در کناره های شمال غربی آن ذکر کرده اند . یعنی تالش کنونی و منطقه ای که اکنون با عنوان کشور جمهوری آذربایجان شناخته می شود . آیا رنگ آمیزی خانه ها به رنگ آبی ، نمادی از دریای زیبای کاسپین بوده ؟ دریایی که یکی از منابع تأمین خوراک مردم منطقه بود و آن را بسیار دوست می داشتند ، و در کناره های آن زندگی و هر روز آن را مشاهده می کردند . آیا مردمی که هر روز دریایی آبی رنگ را می دیده ، خانه های خود را نیز آبی رنگ می کرده ؟

3 – در بعضی از منابع ذکر شده است که تالش های اولیه اکثراً دارای چشمهای آبی بودند . البته در کل منطقه گیلان این موضوع آشکار است و افراد چشم آبی حتی در شرق گیلان نیز زیاد هستند . و اکنون نیز شاید کمتر ، به دلیل اختلاط نژادی ، چشم آبی ها در منطقه تالش و در کل شمال غربی دریای کاسپین وجود دارند . آیا رنگ آمیزی خانه های این مناطق با رنگ آبی به خاطر داشتن چشم های آبی مردم این مناطق است ؟ آیا مردمی با چشمان آبی ، خانه های خود را نیز آبی رنگ می کنند ؟

کدام یک از این دلایل را می توان مهمتر و به حقیقت و واقعیت نزدیک تر دانست ؟ تا زمانی که در مورد این موضوع پژوهش های گسترده ای نشود نمی توان جواب درستی داد ... نکته مهم این که  اکثر مردم این مناطق فقط خانه های خود را با رنگ آبی رنگ آمیزی می کنند ، و مکانهای اطراف خانه ، مانند : محل پخت نان و خوراک و انبار و محل نگهداری دام ها را رنگ آمیزی نمی کنند . امیدواریم این رنگ آمیزی زیبای خانه ها با رنگ آبی هیچگاه فراموش نشود و از بین نرود .

آیا رنگ آمیزی مشترک تمام این مناطق با رنگ آبی می تواند نشانه ای از پیوند و اتحاد و همبستگی و یک رنگی مردم این مناطق باشد ، و مخصوصاً این که همه آنها از یک ریشه هستند و در گذشته های دور در کنار یکدیگر زندگی می کردند ولی با گذشت زمان و به دلایل مختلف از یکدیگر جدا شده و مناطق جدیدی را تشکیل داده اند ، و شاید بعضی از مشترکاتشان دچار تغییرات جزئی شده باشد ، ولی یک چیز مشترک را یعنی رنگ آمیزی خانه ها با رنگ آبی را هیچگاه فراموش و از یاد نبرده اند .... !!!

( نویسنده : وبلاگ دوستداران تالش . ( ض – ط ) ) .

به نظر شما این موضوع ( رنگ آمیزی خانه ها با رنگ آبی ) چه دلیل یا دلایلی می تواند داشته باشد ؟ به همه کسانی که این موضوع در روستاهای آنها وجود دارد ، پیشنهاد می کنیم از خانه های روستاهایشان عکس گرفته و در سایت یا وبلاگ خود قرار دهند .

در زیر تعدادی از عکس های مناطق روستایی مختلف که خانه هایی به رنگ آبی دارند آورده می شود ... 

منبع : وبلاگ دوستداران تالش




:: برچسب‌ها: دانستنیها, مقالات گیلانی
تاریخ انتشار : ۱۳٩۱/۱۱/٤ | نظرات ()
 
   
خدایا اگر ندانستم از تو چه بخواهم و از درخواست خودم حیران بودم ؛ تو مرا به آن چه صلاحم هست رهنمون باش.و دلم را بدانچه رستگاری من در آن هست؛متوجه فرماکه چنین کاری از توشگفت آور نیست و از کفایت های توناساخته نمی باشد.